Ik ben zelf ook een team

(K) Ik ben zelf natuurlijk ook een team. Als ik even namens ons vieren mag spreken. Of vijf… Doe jij ook mee?
(T) Jullie vieren zijn natuurlijk authentieke overlevingsrollen. Ik ben als teamcoach meer een functionele rol, maar met elkaar zijn we natuurlijk wel allemaal Arjen.
(K) Ok, dus met elkaar zijn we een team en natuurlijk hebben wij hetzelfde doel en werken we samen.
(C) Nou, we rijden elkaar soms best in de wielen, zou ik denken.
(L) Ja, en we hoeven echt niet alles samen te doen. Een hoop kan ik wel in mijn eentje af.
(K) Ik kan ook best een boel alleen doen.
(C) Ik ook.
(L) Ja, OK. We hebben 20 minuten. Ik stel voor dat we ons eerst voorstellen?
(W) Uh, we zouden dit toch samen …?
(K) Ik kan het verhaal toch gewoon doen?
(T) Jongens! Ik heb het gevoel dat jullie allemaal wel zo’n beetje een idee hebben van waarvoor we hier zijn. Maar kunnen jullie ook vertellen wat dat doel dan is?
(L) Ja, dat is toch duidelijk? We gaan …
(T) Jou hebben we al een paar keer gehoord. Wat vinden de anderen?
(C) Ho, wacht even. Twee fouten. Eén: dit is typisch een managerial ingreep. Jij bepaalt nu de orde van het gesprek. En twee: je speelt op de man. Als er iets is dat we hebben geleerd, dan is het toch om te kijken naar de interactiepatronen?
(T) Je hebt helemaal gelijk. Ik probeer het nog een keer. Ik hoor een aantal die veel aan het woord zijn en andere minder. Herkennen jullie dat?
(C) Ho, ho. Nou stel je een andere vraag dan daarnet. Moeten we nu zeggen of we eenzelfde beeld hebben van het doel? Of dat sommigen meer aan het woord zijn dan anderen?
(L) Ja, en nu hebben we nog maar 15 minuten … Eerlijk gezegd vind ik dit nogal theoretisch geneuzel en zonde van de tijd. Zullen we to-the-point komen? We moeten vertellen waar we een jaar geleden stonden met betrekking tot teamcoaching, welke blokkades we hebben ervaren en waar we nu staan. Wie roept?

(C) Dit wordt best gênant. Het publiek zit al wel te luisteren, hè?
(K) Zal ik niet gewoon beginnen met vertellen?
(W) Uh, …
(K) Dan hebben we in elk geval een goed verhaal.
(W) Uh, …
(K) Of heb jij een beter voorstel?
(W) Nee, laat maar.
(T) Jongens, voor mij is het gesprek inmiddels heel onoverzichtelijk. Ik begin af te haken. Is dat voor anderen ook zo?
(L) Ja, dus een concreet voorstel: één van ons vertelt waar we een jaar geleden stonden, de volgende wat de blokkades waren, en de derde …
(C) Maar nou zit jij het wel weer voor ons allemaal te bepalen.
(L) Anders blijven we in rondjes draaien en komen we geen steek verder. Als er andere voorstellen zijn: fine with me. Maar die hoor ik niet. Dus, zullen we het zo doen?
(W) Uh, misschien …
(C) Nee hè? Ik dacht dat we een plan hadden. Zullen we dóór? Of wilde jij als eerste?
(W) Nee, volgens mij. Nou ja, in de opdracht stond ook dat het interactief moest zijn. Maar …
(K) Heb ik wel een idee voor. We kunnen hen een verhaal laten vertellen.
(T) Het valt me op dat jullie van het ene onderwerp naar het andere bewegen, zonder dat er conclusies worden getrokken. Herkennen jullie dat?
(L) Ja, laten we dat interactieve deel maar doen als er tijd over is. Wat ik betwijfel als we doorgaan op deze manier.
(C) Nou, eerlijk gezegd herken ik het wel. Mijn aanname was dat iedereen het eens was met jouw voorstel, maar we hebben het niet van iedereen gehoord. Is iedereen het ermee eens?
(W) Uh, … Ik heb misschien nog een heel ander voorstel.
(L) <zucht>
(W) We, uh, hebben geleerd dat als een van ons opspringt – of juist niet, in mijn geval – dat we dan even moeten bedenken of die eerste reactie gepast is. Toch?
(K) Uh, ja … we blijven natuurlijk overlevingsstrategieën.
(W) Ik vind het al heel wat dat we ons hier zo hebben laten zien.
(K) Hmm, misschien is dat inderdaad al genoeg. Hoeven we dat verhaal helemaal niet te vertellen. Kill your darlings … Wie is het ermee eens?
(W) Uh, wacht. Mijn voorstel zou zijn om wél nog dat interactieve deel te doen. Dus wie is het ermee eens dat we nu meteen het interactieve deel gaan doen?
(K) Ja
(C) Ik ook.
(L) Ja, ik ben overtuigd. Misschien goed als jij die oefening die je in gedachten had nu gaat doen?
(K) OK!


Ik heb mezelf de uitdaging gesteld om dit jaar elke week een verhaaltje te schrijven dat raakt aan mijn werk als narratief teamcoach. Deze staan op deze blog onder het project Legio.

Dit verhaaltje maakte ik voor de afsluiting van een opleiding tot teamcoach die ik volgde. Elke deelnemer was gevraagd om een presentatie te maken over wat we in de opleiding hadden geleerd, en welke blokkades we hadden overwonnen. Als narratief teamcoach vond ik het een mooie uitdaging om mijn presentatie in de vorm van een verhaaltje te gieten. Een gesprek tussen vier van mijn ‘overlevingsstrategieën’: reflexmatige manieren van handelen die ik me al jong heb aangeleerd als het spannend wordt. Gedurende de opleiding ben ik me van deze strategieën weer meer bewust geworden. (K) is mijn “kijk-mij-ik”: geef mij een podium en ik vertel een mooi verhaal. Fijn om dan ook applaus te krijgen. (C) is de criticaster in mij, die heel scherp uit de hoek kan komen en kan aanwijzen waar de ander het fout heeft. (W) is mijn ‘wie-ben-ik-nou-helemaal’: de twijfelaar die vooral ziet wat ik allemaal nog niet kan en weet en bang is om ‘de grote broek aan te trekken’. En (L) is ‘Laat-mij-het-maar-doen’, de solist die het liefst eigenhandig aan de slag gaat in de overtuiging dat het dan niet alleen sneller gaat, maar ook een beter resultaat oplevert. En, zoals in het verhaaltje zelf al wordt verteld, (T) is de teamcoach-rol en dan met de focus op datgene wat ik gedurende de opleiding heb geleerd.

Gepost in project, verhaal, zakelijk | Getagged | Plaats een reactie

Fietsknooppuntenteam Overijssel-ZZO

Dagelijkse afstemming
A: Ik ben bezig met de nieuwe route rond Verheten. Als jullie de hele tijd zo blijven zeuren over bestaande routes, dan krijg ik deze nooit af.
O: Maar een paar van de knooppunten liggen eruit. Wegwerkzaamheden aan de provinciale weg en die nieuwe eigenaren van landgoed Ter Naar. Er moeten echt snel omleidingen komen.
P: Mee eens. Dit is belangrijk. Ik word sufgebeld en -gemaild door verdwaalde fietsers. En de provincie begint vervelend te doen. Dat kunnen we niet Lees verder

Gepost in project, verhaal, zakelijk | Getagged | Plaats een reactie

Ik ben Legio

Ik ben Legio. (Wij zijn één.)
Ik voel. Ik denk. En ik doe. (Wij ook.)
Heb ik iets te willen? Kan legio zich concentreren? (Doen wij ertoe?)
Ik ben Legio. (Wij zijn één.)

Zijn wij één?
We doen allemaal heel belangrijk werk. De een doet heel belangrijk werk. De ander doet heel belangrijk werk. De derde. En zo verder.
We hebben allemaal heel veel werk. De een heeft heel veel werk. De ander heeft heel veel werk. De derde. En zo verder.
We weten allemaal het beste hoe we ons vele, heel belangrijke werk moeten aanpakken. De een weet dat het beste voor haar werk. De ander voor zijn werk. De derde. En zo verder.
Wij zijn één, zeggen ze.
Maar.

Hoe kom ik vooruit?
Ik ben Legio. Mijn werk is belangrijk, zeggen ze.
Maar… Mijn werk? Wat is mijn werk? En dan: hoe pak ik dat aan?
Zullen we eens beginnen met hoe ik vooruitkom? Eerst dat maar. Ik loop niet, ik zwalk. De een gaat die kant op, de ander een andere kant, de derde, en verder, weer heel andere. Soms gaan ze gelijk op. Meer geluk dan wijsheid. Net zo makkelijk loopt het weer uiteen. Als ik al zou weten welke kant ik op wil, hoe kom ik daar dan?

Ze zeggen dat we één zijn
Ze zeggen dat wij één zijn. Dat klinkt goed. Wij zijn één. Wij – in plaats van allemaal ikken.
Natuurlijk, de een heeft de ander nodig, de derde de een en de ander allemaal. En zo verder. Maar je gaat niet op elkaar zitten wachten. Dus ga je door.
Samen kom je verder, heet het.
Ammehoela.

Waarheen?
Leren lopen, echt lopen, niet zwalken, heeft eigenlijk alleen zin als ik weet waarheen. Ik heb best een gevoel van de richting, maar is er niet een duidelijker doel? Wie bepaalt dat? Ikzelf? Zij samen? Heeft de een dan meer te zeggen dan de ander? Of hebben ze niks te zeggen, heb ik niks te zeggen? Is het doel allang bepaald? Dan hoor ik dat graag. Dat helpt bij het zetten van de juiste stappen.

Hoe dan?
Als wij één zijn, dan hebben we elkaar nodig. De een moet zo af en toe geholpen worden. De ander komt soms om in het werk. De derde wacht nogal eens op anderen. En zo verder.
Waar wachten we op? Wie neemt het voortouw, steekt de nek uit, offert zich op?
De een herinnert zich maar al te goed. De tweede heeft nu even geen. De derde. En zo verder.
En als niemand zegt hoe dan, hoe dan?

Legio gebeurt
Wij zijn Legio. Wij. Niet de een en de ander, de derde en zo verder. Maar wat er tussen ons gebeurt.
Wij zijn niet Legio. Ons samenspel is Legio. Als het tussen ons stroomt, is Legio.
Legio is niet, Legio gebeurt.
Of niet. Wat willen we?


Als narratief teamcoach gebruik ik verhalen, anekdotes, beelden en metaforen om wat ik zie gebeuren aan teams terug te geven. Het verhaal Ik ben Legio is gestoeld op de visie van het team als ‘levend wezentje’. Het team is de ‘ik’ in het verhaal, het team is Legio. Legio is op zoek naar een doel en wil leren lopen. Maar dat lopen moet wel gestalte krijgen in het samenspel van de individuele teamleden. Hun perspectief is de ‘wij’ in het verhaal. In de schuingedrukte stukjes zijn de teamleden ‘de een, de ander, een derde en zo verder’.

Ik heb mezelf de uitdaging gesteld om dit jaar elke week een verhaaltje te schrijven dat raakt aan mijn werk als narratief teamcoach. Deze staan op deze blog onder het project Legio.

Gepost in project, verhaal, zakelijk | Getagged | Plaats een reactie

Legio – een verhaalproject voor 2022

2022 houd ik een sabbatsjaar. Net als 20 jaar geleden ga ik een jaar aan de slag met verhalen: maken en vertellen. Daarbij ga ik onderzoeken hoe ik verhalen kan gebruiken in mijn werk als teamcoach.

Als teamcoach houd ik spiegels voor en open ik vensters om zo teams te helpen hun samenwerking te verbeteren. Verhalen, verhaaltjes, anekdotes, beelden en metaforen zijn daarbij krachtige hulpmiddelen.

Ik heb mezelf de uitdaging gesteld om dit jaar elke dag een verhaaltje te schrijven dat raakt aan mijn werk als narratief teamcoach. Deze staan op deze blog onder het project Legio.

Gepost in project, schrijven | Getagged | Comments Off on Legio – een verhaalproject voor 2022

Nieuwjaarswens 2022

Gepost in Uncategorized | Comments Off on Nieuwjaarswens 2022

Een horrorverhaal op maat (2)

Een leuke vraag dus, en ik had er vertrouwen in: een horrorverhaal op maat. Maar daarmee is alles gezegd. Ik had nog nooit een horrorverhaal geschreven en was ook niet heel bekend met het genre. Dus begon ik eerst maar eens met onderzoeken hoe horror eigenlijk werkt: wat maakt een verhaal eng en hoe houd je de spanning erin?

Ik keek een aantal films, maar merkte dat wat daar veel gebruikt wordt, in een geschreven verhaal niet zou werken. Denk aan plotselinge schrikeffecten of spannende muziek. Ik zou mijn verhaal weliswaar als podcast aanleveren, maar ik wilde er geen hoorspel van maken. De tekst zou het moeten doen – en natuurlijk de manier hoe ik het vertelde. Dus ben ik ook horrorboeken gaan lezen. Met name Hex van Thomas Olde Heuvelt was enorm inspirerend. Zijn beelden zijn huiveringwekkend en hoe hij het kwaad geleidelijk laat groeien en woekeren is adembenemend.
Maar misschien wel de meeste inspiratie deed ik op uit een telefoongesprek met de eigenaar van het landhuis waar het verhaal zich zou gaan afspelen. Ze vertelde dat in het huis dingen waren gebeurd waar je niet bijgelovig voor hoeft te zijn om er koude rillingen van te krijgen. Ze vertelde over, zoals zij het noemde, “sixth-sense-ervaringen”. En over de grote brand die er was in de nacht voordat ze hun eerste gasten zouden ontvangen. Daarnaast wist ze ook het een en ander te vertellen over de geschiedenis van het huis en over eerdere eigenaren… Een heel deel van mijn verhaal zou ik niet hoeven verzinnen: het wás al een spookhuis!

In die tijd zat ik met regelmaat in een goede koffiezaak bij ons om de hoek. Ik schreef en herschreef. Sommige ideeën bleven, anderen waren ‘darlings’ die ik toch moest ‘killen’. Ik bekeek de omgeving van het landhuis op Google Maps (een dorpje, een kasteel) en ik las wat ik kon vinden over de historie. Ik bedacht verschillende personages en verschillende periodes waarin het verhaal zou spelen. Ik experimenteerde met horrorachtige scènes, die ik Anke voorlas. Bij sommige schoot ze in de lach (niet goed) maar sommige kregen een betere respons. Die bleven. Zo groeide het verhaal langzaam maar zeker.
De opdrachtgever was benieuwd welke kant het verhaal op zou gaan. Om mezelf niet vast te zetten, deelde ik in het begin alleen nog maar summiere informatie over mijn ideeën. Tot de eerste versie van het verhaal zo af was, dat ik het met hen deelde. Fijn dat zij er meteen erg blij mee waren – en ook zelf weer ideeën kregen hoe ze het verhaal in het weekend in het landhuis zouden kunnen vormgeven.

Gepost in passend, schrijven, verhaal | Getagged | Comments Off on Een horrorverhaal op maat (2)

Een horrorverhaal op maat

Een jaar later dan gepland (inderdaad: corona), is mijn eerste horrorverhaal in première gegaan. Een verhaal op maat, ingesproken en bewerkt als podcast en gebruikt als rode draad tijdens een vriendenweekend in een landhuis in de Ardennen. De opdrachtgever was erg enthousiast en als ik lees hoe ze het verhaal gedurende het weekend hebben aangekleed, kan ik me voorstellen dat het inderdaad een creepy beleving is geworden!
In dit stukje ga ik in op de vraag die me was gesteld. In volgende stukjes beschrijf ik hoe ik te werk ben gegaan, geef ik wat voorbeelden van het resultaat en geef ik het woord aan de opdrachtgever.

Het begon allemaal met de vraag of ik een verhaal kon maken voor een vriendenweekend. Het moest een verhaal worden waarin de deelnemers aan het weekend zelf ook voor zouden komen. Het moest spannend zijn en passen bij de locatie van het weekend. Misschien zou ik het op locatie kunnen komen vertellen, maar zou ik er ook een podcast van kunnen maken? Als bijlage kreeg ik wat Youtube-filmpjes toegestuurd die een indicatie gaven van de sfeer die ze verwachten. Uit die filmpjes was duidelijk het er in mijn verhaal best bloederig aan toe mocht gaan. En, trouwens, elke deelnemer had al een uitnodiging gehad die werd vergezeld van zijn of haar eigen overlijdensbericht… Of ik daar ook rekening mee wilde houden.
Zo’n lijst eisen zet bij mij meteen een creatief proces in gang. In een andere context schreef ik al eens over enabling constraints: juist binnen zo’n begrenzing kan van alles ontstaan.

Ik had er vertrouwen in, onder meer omdat ik al heel wat streekverhalen heb verteld waarin het behoorlijk kan spoken. Gloeiende Gerrit op de Veluwe, Witte Wieven in de Achterhoek en Sjoerd van Oerd op Ameland – geen hardcore horror misschien, maar met hier en daar toch behoorlijk gruwelijke scènes.
De eis om alle 20 deelnemers in het verhaal terug te laten komen, was ook spannend, maar ook in die hoek had ik al wat ervaring. Onze improvereniging Effe Belle eindigde elk seizoen met een feestavond waarin iedereen een rol speelde. Vooraf kreeg iedereen dezelfde beschrijving van de groep en de gelegenheid waarvoor ze bij elkaar kwamen. Om het nog leuker te maken, kreeg iedereen een geheim en een opdracht om die avond uit te voeren. Ik heb aan de wieg gestaan van deze traditie en zo meerdere rollenspelen gemaakt. Of en hoe me dit kon helpen voor het gewenste horrorverhaal, daarvan had ik overigens nog geen idee.

Ik was blij met de vraag en had zin om er mee aan de slag te gaan.

Gepost in passend, schrijven, verhaal | Getagged | Comments Off on Een horrorverhaal op maat

Nieuwjaarswens 2021

Gepost in Uncategorized | Comments Off on Nieuwjaarswens 2021

Wereldverteldag 2020 – Een engel zonder vleugels

Het is vandaag 20 maart, al sinds jaar en dag Wereldverteldag. Elk jaar een prachtig evenement: in het hele land, in de hele wereld worden dan verhalen verteld. Op scholen, in kerken, in theaters, op pleinen,… waar ook maar.
En dit jaar is alles anders. Alle voorstellingen zijn afgelast. Het virus, de pandemie maar voorstellingen onverantwoord.

Maar ook al kunnen we ons huis vrijwel niet meer uit, er blijven vast manieren om elkaar te helpen en een hart onder de riem te steken. Daarom heb ik een verhaal dat ik lang geleden schreef weer eens verteld. De opname vind je hier:

Gepost in opname, verhaal, verteller | Getagged | Plaats een reactie

De onderste steen uit de kan

Nog een verspreking die ik laatst hoorde: “Zij wil altijd de onderste steen uit de kan hebben.”

Gepost in taal | Comments Off on De onderste steen uit de kan